Uwaga
Zapraszamy do współtworzenia Wedapedii, wendyjskiej (słowiańskiej) encyklopedii, która jest bratnim projektem Grupy Wedamedia. Aby zostać wedapedystą wystarczy zarejestrować się w serwisie poprzez złożenie wniosku o utworzenie konta, co można zrobić tutaj. Po fazie konfiguracji i testów, serwis Wedapedia został oddany w wersji użytkowej 25 września 2021 roku, jako nasz prezent urodzinowy dla polskojęzycznej Wikipedii z okazji 20. rocznicy jej istnienia.

Postrzyżyny

Z Wedapedia, encyklopedia
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy obrzędu starosłowiańskiego. Zobacz też: Postrzyżyny (film) i Postrzyżyny (opowiadanie).
Postrzyżyny Mieszka I, obraz Józefa Peszki z ok. 1810

Postrzyżyny – w kulturze dawnych Słowian obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej, zazwyczaj kończącemu 7 lat, połączony z nadaniem imienia. Rytuału postrzyżyn dokonywał ojciec lub osoba obca, wchodząca w ten sposób w sztuczne pokrewieństwo z dzieckiem[1]. Od obcięcia włosów syn stawał się pełnoprawnym członkiem rodziny i przechodził spod opieki matki pod zwierzchnictwo ojca[2].

Podobną praktykę zaobserwował Gajusz Juliusz Cezar wśród Galów i opisał ją w pamiętniku o wojnie galijskiej. Mali chłopcy nie mogli pojawiać się publicznie w obecności ojca do czasu osiągnięcia wieku, w którym stawali się zdatni do wojny[3].

Postrzyżyny wpisują się w ogólnoludzkie praktyki symbolicznego przyjęcia młodzieńców do wspólnoty, takie jak obrzezanie, rytualne okaleczenia etc[4].

Zwyczaj postrzyżyn praktykowany jest do dzisiaj, powszechnie jako swoisty symbol poddania się władzy. Postrzyżeni są szeregowi idący do wojska, co jest dokładną kontynuacją rycerskiej tradycji. Do dziś w Kościele prawosławnym postrzygane są osoby wstępujące do zakonu (zob. postrzyżyny mnisze).

Zobacz też

Przypisy

  1. Mały słownik kultury dawnych Słowian pod redakcją Lecha Leciejewicza, Warszawa 1988, s. 303.
  2. Józef Kostrzewski, Kultura prapolska, Warszawa 1962, s. 419.
  3. Gajusz Juliusz Cezar: Commentarii rerum gestarum belli Gallici, rozdział 6, księga 6, dział XVIII. 59 p.n.e, s. 126, seria: softcover classics.
  4. Aleksander Brückner, Tysiąc lat kultury polskiej, tom 1, Paryż 1956, s. 97.